Yintoni uzipho lukaMtyholi?
Inzalelwane yasemazantsi e-Afrika, i-devil's claw (Harpagophytum procumbens) ifumana igama layo kumagwegwe amancinci agquma iziqhamo zayo. Ngokwembali, uzipho lukasathana lwalusetyenziswa ukunyanga iintlungu, iingxaki zesibindi nezintso, umkhuhlane, kunye nemalariya. Ikwasetyenziswa nakwizithambiso zokunyanga izilonda, amathumba, nezinye iingxaki zolusu.
I-Devil's claw yaziswa eYurophu ekuqaleni kweminyaka yoo-1900, apho iingcambu ezomisiweyo zisetyenziselwe ukubuyisela umdla wokutya, ukuthomalalisa isitshisa, kunye nokunciphisa intlungu kunye nokudumba.
I-Devil's claw ayinavumba, kodwa iqulethe izinto ezibangela ukuba incasa ibe krakra. Ngamagqabi ahlala eneengcambu kunye namahlumelo. Ineengcambu zesibini, ezibizwa ngokuba zii-tubers, ezikhula kwiingcambu eziphambili. Iingcambu kunye neengcambu zisetyenziswa njengeyeza.
Ziziphi iingenelo zeDevil's Claw?
Njengeemveliso ezininzi zendalo, abantu banokusebenzisa uzipho lukasathana ngezizathu ezahlukeneyo. Kodwa izifundo ezininzi zivavanya uzipho lukasathana ngokusetyenziswa kwalo.
- Ngamana Ukuthomalalisa Umqolo Obuhlungu
I-Devil's claw yayisebenza njenge-NSAID ekudambiseni iintlungu ezisezantsi.
Iziphumo ezivela kolunye uphononongo olucwangcisiweyo zibonisa ukuba uzipho lukasathana lunokunciphisa iintlungu ezisezantsi bhetele kune-placebo (into engenalo iyeza). Kodwa uphando olongezelelweyo olunomgangatho ophezulu wolingo lwezonyango lusafuneka.
- Ngamana Ukuphucula iOsteoarthritis
I-Devil's claw-yodwa okanye idityaniswe namanye amayeza-inokuphelisa i-osteoarthritis (ekwaziwa njenge-wear-and-tear arthritis) intlungu. I-Devil's claw inokunceda abanye abantu bathathe iidosi ezisezantsi ze-nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), ezifana ne-Advil (ibuprofen).
Uphononongo olucwangcisiweyo (uphononongo lwengqokelela yezifundo) lubandakanya imizekelo yendlela abantu abane-osteoarthritis abanokuthi bazuze ngayo kwi-devil's claw. Kodwa izifundo zexesha elide zisafuneka ukuvavanya ngcono ukusebenza kunye nokhuseleko lwe-devil's claw.
- Unako Ukunciphisa Ukukrala
Uphando lucebisa ukuba iikhompawundi ezifunyenwe kuzipho lukasathana, kuquka i-flavonoids kunye ne-phytosterols, zinokubonelela ngezibonelelo zempilo ezichasene nokudumba. Ezinye izifundo zibonisa i-antibacterial, i-antifungal, i-antiviral kunye ne-anticancer iziphumo, nangona uphando olungakumbi luyafuneka.
I-Devil's claw ibonisa isithembiso ekuphatheni izifo ezivuthayo, ezifana ne-rheumatoid arthritis kunye nohlobo lwe-2 yeswekile.
- Ngamana Ukunciphisa Umdla wokutya
Kukho ubungqina obuvela kwizifundo zezilwanyana ukuba uzipho lukasathana lunokunceda ukucinezela umdla wokutya ngokusebenza kwizamkeli ze peptide yesisu, ihomoni ebizwa ngokuba yighrelin.
Nangona abanye abaphandi begxile ekusetyenzisweni kwayo ekunyangeni ukutyeba, khumbula ukuba i-devil's claw isetyenziselwe ukuvuselela umdla kubantu abafunyanwe bene-ulcerative colitis.
Ukusetyenziswa kwamayeza kunye nezalathiso
- I-Osteoarthritis
Uphononongo oluninzi lubonisa ukuba ukuthatha uzipho lukasathana kangangeeveki ezisi-8 ukuya kwezili-12 kunokunciphisa iintlungu nokuphucula ukusebenza komzimba kubantu abane-osteoarthritis. Olunye uphononongo lweenyanga ezi-4 lwabantu abali-122 abanamadolo kunye ne-hip osteoarthritis bathelekisa uzipho lukasathana kunye neyeza eliphambili laseYurophu lokuthomalalisa iintlungu. Abantu abathatha uzipho lukasathana babenentlungu engathethekiyo njengabo batya amayeza. Abo bathatha uzipho lukasathana babeneziphumo ebezingalindelekanga ezimbalwa kwaye bebedinga izithomalalisi ezimbalwa ezithomalalisa iintlungu kulo lonke uphononongo.
Uhlalutyo lwezifundo ezili-14 kusetyenziswa i-devil's claw ukunyanga isifo samathambo lufumanise ukuba izifundo ezikumgangatho ophezulu zibonisa ukuba i-devil's claw inokuphelisa iintlungu zamalungu. Kwaye uphononongo lwezifundo ezili-12 zisebenzisa i-devil's claw ukunyanga isifo samathambo okanye iintlungu ezisezantsi zafumanisa ukuba uzipho lukasathana lwalusebenza ngokuphakathi kwi-arthritis yomqolo, inyonga, nedolo.
- Intlungu yomqolo nentamo
Ubungqina bokuqala bubonisa ukuba i-devil's claw inokunceda ukukhulula intamo kunye neentlungu ezisezantsi. Kuphononongo oluncinci lwabantu abangama-63 abanomqolo, intamo, okanye iintlungu ezisezantsi ukuya phakathi, ukuthatha isicatshulwa esisemgangathweni se-devil's claw kwiiveki ze-4 kunikeze isiqabu esiphakathi kwiintlungu zemisipha. Kuphononongo olukhulu lwamadoda nabafazi abali-197 abaneentlungu ezinganyangekiyo ezisezantsi, abo bathatha i-devil's claw yonke imihla kangangenyanga bathi banentlungu encinci kwaye badinga amayeza okuthomalalisa iintlungu ezimbalwa kunabo bathatha i-placebo.
Uphononongo lweeveki ezingama-54 luthelekisa abantu abangama-38 abathathe uzipho lukasathana nabantu abangama-35 abathathe isidambisi seentlungu i-rofecoxib (Vioxx). Kwaba bantu, uzipho lukasathana lwasebenza kunye neVioxx ukukhulula iintlungu. Ulawulo lokutya kunye neziyobisi (i-FDA) yathatha i-Vioxx kwimarike kuba yonyusa umngcipheko weengxaki zentliziyo.
Okunye ukusetyenziswa
Iingcali ezininzi zeengcaphephe zamayeza zicebisa ukuba i-devil's claw inokunceda ukunyanga isisu esibuhlungu, ukungakuthandi ukutya, intloko ebuhlungu, i-allergies, kunye nomkhuhlane. Amalungiselelo asentloko kasathana asetyenziswa eluswini ukunyanga izilonda, izilonda, amathumba, kunye nezilonda zolusu. Nangona kunjalo, akukho naziphi na izifundo zenzululwazi ezicacileyo ezibonisa ukusebenzisa i-devil's claw ukunyanga ezi meko zisebenzayo.
Yenziwe ngantoni?
I-Devil's claw iqulethe i-iridoid glycosides, izinto ezikholelwa ukuba zineempembelelo ezinamandla ezichasayo. Inoxinzelelo oluphezulu lolunye uhlobo lwe-iridoid, ebizwa ngokuba yi-harpagoside, kwaye ezinye iimvavanyo zaselabhoratri zibonisa ukuba inokuphelisa iintlungu kunye nokudumba.
Iifomu ezifumanekayo
Ingcambu eyomileyo okanye entsha ye-devil's claw inokufumaneka kwii-capsules, iipilisi, i-extracts elulwelo, kunye ne-ointments ye-topical. Iiti (iinfusions) zisenokwenziwa ngengcambu yoziphopho kasathana owomileyo.
Ngaba ikhuselekile?
Nangona ingaqhelekanga, uzipho lukasathana lunokubangela iziphumo ebezingalindelekanga ezimandundu zesingqi sentliziyo esingaqhelekanga kunye nokopha. Ezinye, iziphumo ebezingalindelekanga ezingamanduleli kakhulu ziquka:
- irhashalala
- isisu esibuhlungu
- urhudo
- intloko ebuhlungu
- ukuphelelwa ngumdla.
I-Devil's claw kuye kwaxelwa ukuba isebenzisane namayeza alwa negazi, amayeza okuthomalalisa iintlungu, amachiza entliziyo (umzekelo i-digoxin) kunye namachiza e-asidi yesisu (umzekelo, i-famotidine). Kufuneka usebenzise umthamo we-500-1,500 mg yeengcambu ezomileyo okanye ii-capsules kathathu imihla ngemihla.
Ixesha lokuposa: Oct-11-2023